Nie 12 milionów? Eksperci policzyli, ilu Polaków naprawdę mieszka w wielkiej płycie

2026-07-23 19:32

Przez lata powtarzano, że w blokach z wielkiej płyty mieszka nawet 12 mln Polaków. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl przekonują jednak, że ta liczba jest mocno zawyżona. Ich analiza pokazuje, że rzeczywista liczba mieszkańców takich budynków może być znacznie niższa.

Osiedle bloków z wielkiej płyty z placem zabaw i trawnikiem. O liczbie ich mieszkańców przeczytasz na Eska Trójmiasto.
Autor: Mapy Google/ Materiały prasowe

Ile osób naprawdę mieszka w blokach z wielkiej płyty?

Według ekspertów jedną z najczęściej powtarzanych informacji jest ta, że w Polsce znajduje się około 4 mln mieszkań w blokach z wielkiej płyty, zamieszkiwanych przez około 12 mln osób. Zdaniem analityków taki szacunek nie wytrzymuje jednak konfrontacji z dostępnymi danymi.

Wystarczy porównać go z wynikami Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku. GUS wskazał, że przeciętne gospodarstwo domowe w miastach liczy 2,65 osoby. W największych polskich miastach wskaźnik ten jest jeszcze niższy – wynosi m.in. 2,31 osoby w Warszawie, 2,27 w Łodzi czy 2,35 we Wrocławiu.

Eksperci zwracają uwagę, że gdyby rzeczywiście w blokach z wielkiej płyty znajdowały się 4 mln mieszkań zamieszkiwanych przez 12 mln osób, oznaczałoby to średnio trzy osoby w każdym lokalu. Tymczasem obecne dane demograficzne nie potwierdzają takiego założenia.

Skąd wzięły się rozbieżności?

Jednym z powodów jest mylenie dwóch różnych technologii prefabrykowanego budownictwa, które rozwijano w okresie PRL.

Jak przypominają eksperci, opracowanie dr hab. inż. Anny Ostańskiej z 2014 roku wskazuje, że w Polsce znajduje się około 3,9 mln mieszkań w budynkach prefabrykowanych. Nie wszystkie z nich są jednak lokalami w blokach z wielkiej płyty. Na tę liczbę składają się:

  • około 2,6 mln mieszkań w blokach wielkopłytowych,
  • około 1,3 mln mieszkań w budynkach wzniesionych w technologii wielkoblokowej.

To oznacza, że często powtarzana liczba 4 mln mieszkań wyłącznie w wielkiej płycie jest nieprecyzyjna, ponieważ obejmuje także inny rodzaj prefabrykowanego budownictwa.

Szacunki wskazują na znacznie mniejszą liczbę mieszkańców

Jeżeli przyjąć, że w Polsce znajduje się około 2,6 mln mieszkań w blokach z wielkiej płyty i zastosować średnią wielkość miejskiego gospodarstwa domowego wynoszącą 2,65 osoby, można oszacować, że w takich budynkach mieszka obecnie około 6,9 mln osób. Eksperci podkreślają, że nie jest to oficjalna liczba mieszkańców wielkiej płyty, lecz wyliczenie wynikające z dostępnych danych statystycznych.

Dalsza część artykułu znajduje się pod galerią.

PRL-owskie bloki z wielkiej płyty mają wiele wad. Pękające ściany to tylko początek

Ilu jest bloków z wielkiej płyty?

Równie wiele wątpliwości budzi liczba samych budynków. W przestrzeni publicznej od lat funkcjonuje informacja o około 60 tys. bloków z wielkiej płyty. Zdaniem ekspertów również ten szacunek wymaga dokładniejszej weryfikacji.

Problem polega na tym, że historyczne roczniki statystyczne GUS nie zawierają pełnych danych dotyczących liczby budynków wzniesionych w poszczególnych technologiach. W wielu przypadkach publikowano jedynie informacje o kubaturze oddawanych do użytku obiektów, co dziś utrudnia dokładne określenie liczby bloków.

Quiz. Wesele w PRL-u. Komplet punktów, tylko dla tych, którzy żyli za komuny
Pytanie 1 z 13
Gdzie najczęściej organizowano przyjęcia weselne w czasach PRL-u?