Spis treści
Aby w pełni zrozumieć emocje towarzyszące dziś sprawie Grażyny Ż., należy cofnąć się do 2009 roku. Kulisy zniknięcia 40-latki przypomniał na łamach „Super Expressu” dziennikarz Dawid Piątkowski. Feralnego dnia kobieta przerwała gotowanie obiadu, by dokupić w sklepie brakujący składnik. Zapytała jeszcze nastoletniego syna, czy czegoś potrzebuje, po czym wyszła z domu, zostawiając na szafce podłączony do ładowarki telefon, gdyż planowała szybki powrót. Chłopak nie miał pojęcia, że widzi matkę po raz ostatni. Choć kamery sklepowego monitoringu zarejestrowały ją między półkami, to po opuszczeniu budynku ślad po 40-latce całkowicie się urwał i przez lata jej los pozostawał nieznany.
Zaginięcie Grażyny Ż. z Rumi. Mąż zgłosił sprawę dopiero po kilku dniach
Bliscy 40-latki początkowo nie zakładali najgorszego, jednak gdy nie wracała ze sklepu przez ponad godzinę, jej syn zaczął się wyraźnie niepokoić. Jak relacjonuje dziennikarz Dawid Piątkowski, mąż zaginionej, Sławomir Ż., zdecydował się powiadomić służby dopiero po upływie kilku dni. Funkcjonariuszom tłumaczył, że żonie zdarzało się wcześniej nie wracać na noc, więc uznał, iż zatrzymała się u którejś ze znajomych. Te wyjaśnienia brzmiały niespójnie i nielogicznie, bo nagłe zniknięcie w środku dnia podczas wyjścia po zakupy trudno porównać do nieobecności po wieczornej imprezie. Mimo to policjanci podchodzili do sprawy z pewnym dystansem, wiedząc, że Grażyna Ż. cierpiała na chorobę alkoholową i po kilku terapiach odwykowych wciąż wracała do nałogu. Przypuszczenia, że wyszła z domu po alkohol, a nie po artykuły spożywcze, potwierdził sklepowy monitoring. Kamery nagrały, jak około godziny 14.30 kobieta od razu skierowała się na stoisko z napojami procentowymi.
Opóźnienie w oficjalnym zgłoszeniu zaginięcia nie oznaczało jednak całkowitej bierności ze strony rodziny. Śledczy ustalili, że krewni szukali kobiety na własną rękę w miejscach jej możliwego pobytu. Sprawdzili sklep, w którym była widziana, a także obdzwonili szpitale, znajomych i dalszą rodzinę, lecz nie przyniosło to żadnego rezultatu. Dopiero na tym etapie Sławomir Ż. zaalarmował policję oraz z własnej inicjatywy skontaktował się z pomagającą rodzinom zaginionych fundacją ITAKA. Jak podaje „Super Express”, w poszukiwania bardzo zaangażowała się matka 40-latki, która w latach 2009-2013 aż pięć razy prosiła o pomoc jasnowidza Krzysztofa Jackowskiego z Człuchowa, licząc na przełom w sprawie. Równocześnie w okolicy narastały plotki, a sąsiedzi zaczęli otwarcie podejrzewać męża kobiety, choć oficjalnie nie figurował on wówczas w gronie podejrzanych.
„Jak tylko Grażyna zaginęła, wszyscy, którzy znaliśmy tę rodzinę z sąsiedztwa, od razu wiedzieliśmy, że ona nie żyje i że zrobił to jej mąż” – powiedziała „Super Expressowi” była mieszkanka Rumi. „Nikt nie miał co do tego żadnych wątpliwości. Nikt. Sama kiedyś powiedziałam do męża i znajomych, gdy rozmawialiśmy o tym zaginięciu, że ona na pewno jest zakopana: tam, w ogródku. Jak się później okazało, wcale się nie pomyliłam. Gdy po latach ją odnaleziono, przeczytałam o tym w mediach, bo nie mieszkaliśmy już w Rumi. W sąsiedztwie na pewno huczało już wtedy od plotek” – podkreśliła kobieta.
Przełom w śledztwie nastąpił we wrześniu 2016 roku, kiedy na teren posesji Sławomira Ż. weszli policjanci oraz technicy kryminalistyki. Dysponując zgodą prokuratora oraz specjalistycznym sprzętem, funkcjonariusze rozpoczęli poszukiwania szczątków. Działania operacyjne dostarczyły bowiem mocnych, choć nieujawnionych publicznie dowodów wskazujących, że ciało Grażyny Ż. może znajdować się pod ziemią. Wkrótce potwierdziły się najgorsze przypuszczenia. Śledczy odkopali starannie ukryte zwłoki kobiety we wcześniej przygotowanym dole, zlokalizowanym w rogu działki, bezpośrednio przy ścianie garażu.
Zatrzymany po tym makabrycznym odkryciu Sławomir Ż. nie przyznał się do zabójstwa, twierdząc, że jedynie ukrył zwłoki żony, która zmarła z nieznanych mu przyczyn. „Opowiedział, że w 2009 roku Grażyna tak naprawdę wróciła ze sklepu, ale zamknęła się w swoim pokoju. Przebywający w domu 14-letni syn pary, zajęty grą komputerową, nie zauważył jej powrotu. Według relacji Sławomira, niedługo później odnalazł żonę martwą. Był przekonany, że przyczyną jej śmierci było połączenie alkoholu z silnymi lekami na receptę. Twierdził, że wpadł w panikę i zamiast zawiadomić służby, zakopał ciało na terenie swojej posesji. Tłumaczył, że zrobił to z miłości, aby żona zawsze była blisko niego” – opisywał na łamach „Super Expressu” dziennikarz Dawid Piątkowski.
Co znaleziono w komputerze Sławomira Ż.? Mroczne kulisy śledztwa
Wersja przedstawiona przez mężczyznę budziła jednak poważne wątpliwości śledczych, głównie ze względu na stan odnalezionych zwłok. Głowa zmarłej znajdowała się w osobnym worku, co sugerowało dekapitację przed zakopaniem ciała. Policjanci przejrzeli też sprzęt elektroniczny Sławomira Ż., a na twardym dysku jego komputera odkryli pobrane z sieci zdjęcia zakneblowanych kobiet podduszanych foliowymi workami. Z kolei po odzyskaniu skasowanej historii przeglądarki internetowej informatycy trafili na strony opisujące mechanizmy duszenia człowieka oraz wpisane zapytania o to, jak skutecznie pozbyć się ciała. Takie znaleziska wykluczały przypadkowość.
Równolegle prowadzone przesłuchania świadków również obciążały zatrzymanego męża. Śledczy ustalili, że Grażyna Ż. zwierzała się kilku koleżankom z przemocowych zachowań Sławomira Ż. Kobieta relacjonowała im, że mąż kilkakrotnie ją wykorzystywał oraz podduszał, używając do tego poduszki lub zakładanego na głowę foliowego worka. Zeznania te idealnie pokrywały się z treściami zabezpieczonymi na komputerze podejrzanego, tworząc wyjątkowo mroczny obraz całego zdarzenia.
Zaawansowany rozkład zwłok uniemożliwił jednoznaczne wskazanie przyczyny zgonu oraz dokładnego przebiegu zdarzeń. Powołani w sprawie biegli założyli jednak, że 40-latka mogła zostać uduszona założonym na głowę workiem foliowym. W mediach społecznościowych najczęściej pojawiała się hipoteza, że Sławomir Ż. przekroczył granicę podczas realizowania swoich fantazji, co doprowadziło do śmierci kobiety.
Sławomir Ż. dostał odszkodowanie za niesłuszne więzienie. Kontrowersyjny wyrok sądu
Prokuratura oskarżyła Sławomira Ż. o zabójstwo żony, zbezczeszczenie zwłok oraz ich ukrycie, jednak mężczyzna konsekwentnie nie przyznawał się do winy. W 2018 roku sąd pierwszej instancji podzielił argumentację oskarżycieli i skazał go na 25 lat więzienia. Obrona złożyła apelację, wskazując na poszlakowy charakter procesu i brak twardych dowodów. W 2020 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku uznał, że śledczym nie udało się udowodnić znęcania psychicznego oraz fizycznego, wykreślił ten element z opisu czynu i obniżył wyrok do 15 lat pozbawienia wolności. Kolejne odwołanie przyniosło w grudniu 2023 roku jeszcze bardziej radykalny zwrot. Sędziowie uznali, że zebrane dowody nie potwierdzają jednoznacznie, iż Grażyna Ż. w ogóle została zamordowana przez męża. Według sądu wersja o zabójstwie była równie prawdopodobna, jak tłumaczenia samego oskarżonego, dlatego przy braku możliwości przypisania mu pełnej winy karę drastycznie skrócono do zaledwie 5,5 roku więzienia.
Nowy wyrok oznaczał natychmiastowe wyjście Sławomira Ż. na wolność, ponieważ w areszcie i więzieniu spędził już łącznie ponad 7 lat. Niedługo po powrocie do domu mężczyzna złożył wniosek o odszkodowanie za dwa dodatkowe lata niesłusznego pozbawienia wolności, co ujawnił niedawno program „Interwencja” na antenie Polsatu. „Wymiar sprawiedliwości uwierzył bandycie, a nie świadkom, którym zamordowana się zwierzała” – powiedziała przed kamerami jedna z przyjaciółek pani Grażyny. „Zabił i jeszcze dostanie pieniądze. Dla mnie on będzie do końca życia mordercą” – podkreśliła kobieta, nie zgadzająca się z ostatecznym orzeczeniem w sprawie mężczyzny.
Polskie przepisy zakładają, że za niesłuszne pozbawienie wolności finansową odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. Choć pełnomocnik Sławomira Ż. walczył o blisko pół miliona złotych, sąd przyznał mężczyźnie ostatecznie 80 tysięcy złotych odszkodowania, oddalając resztę roszczeń. W 2025 roku Sąd Apelacyjny utrzymał tę decyzję w mocy.
Tym samym wieloletnia batalia sądowa w tej sprawie dobiegła prawomocnego końca.