Spis treści
Mowa to nie tylko zwykły środek do porozumiewania się, ale przede wszystkim potężny nośnik tożsamości, historycznego dziedzictwa oraz emocji. Polscy emigranci doskonale udowadniają, jak trwale można zakorzenić własną kulturę, niezależnie od upływającego czasu i gigantycznego dystansu od ojczyzny. Dacie wiarę, że w niektórych rejonach globu nasza mowa nie tylko oparła się asymilacji, ale wywalczyła sobie pełnoprawny, oficjalny status prawny.
Język polski w Brazylii. Zaskakująca historia XIX-wiecznych emigrantów
Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że nasz rodzimy język ma status urzędowego w Ameryce Południowej, a konkretnie w Brazylii. Początki polskiego osadnictwa w tym państwie sięgają XIX stulecia. W dobie zaborów mnóstwo rodaków wyjeżdżało za ocean, szukając lepszego bytu. Brazylia mocno potrzebowała wtedy rąk do pracy i oferowała grunty rolne, stając się niezwykle popularnym celem emigracji.
Przed wybuchem II wojny światowej brazylijską granicę przekroczyło ponad 150 tysięcy Polaków. Wybierali oni głównie południowe stany, przyciągani europejskim klimatem. Przybysze tworzyli tam swego rodzaju grupy, dbając o religię, obyczaje i rodzimą mowę. Skutkiem tego przywiązania jest fakt, że w jednej z lokalnych gmin nasz język awansował do rangi drugiego urzędowego, ustępując miejsca jedynie portugalskiemu.
Polecany artykuł:
Gmina Aurea. Tu polski to drugi język urzędowy obok portugalskiego
Niezwykłym dowodem żywotności słowiańskich korzeni pozostaje brazylijska gmina Aurea, będąca symbolem polonijnego osadnictwa. Miejscowa ludność oraz organizacje polonijne po latach starań wywalczyły oficjalny status polszczyzny jako języka pomocniczego w lokalnej administracji. Osiągnięty sukces oznacza, że w urzędach, placówkach oświatowych czy instytucjach kulturalnych można bez przeszkód używać polskiego na równi z językiem portugalskim.
Przemierzając ulice Aurei i okolicznych wsi, turysta z łatwością zauważy polskie szyldy, napisy oraz reklamy. Wielu mieszkańców na co dzień rozmawia w domach po polsku. Posługują się oni jednak fascynującą, archaiczną formą, która brzmi niczym język przodków sprzed ponad stu lat.
Dalsza część artykułu znajduje się pod galerią.
Aurea w stanie Rio Grande do Sul [ZDJĘCIA]
5
Aktywiści i organizacje polonijne wywalczyli prestiżowy status
Nadanie oficjalnej rangi naszej mowie nie powiodłoby się bez wsparcia brazylijskiej Polonii oraz stowarzyszenia Wspólnota Polska. To właśnie zaangażowanie miejscowych liderów i aktywistów zadecydowało o ocaleniu tego niezwykłego dziedzictwa. Determinacja społeczników sprawiła, że język przetrwał i zyskał prawne ramy. Tego rodzaju lingwistyczny sukces stanowi absolutny ewenement na skalę całego globu.
